Oto ekspertiz nedir,
neye bakılır?
Ekspertiz, bir aracın o günkü durumunun bağımsız bir işletme tarafından incelenip raporlanmasıdır. Satıcı için güven belgesi, alıcı için karar dayanağıdır.
Kısaca
- Kaporta ve boya, mekanik aksam, elektronik sistemler ve yol testi ekspertizin ana başlıklarıdır.
- Araç ticareti yapan işletmeler belirli yaş ve kilometrenin altındaki araçları satarken ekspertiz raporu almak zorundadır; bireysel satışta zorunlu değildir ama önerilir.
- Raporu TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan bir işletmeden almak gerekir.
- Rapor bir anlık görüntüdür; her arızayı göremez ve zamanla güncelliğini yitirir.
Ekspertizde nelere bakılır?
- Kaporta ve boya. Boya kalınlığı ölçülür; boyalı, lokal boyalı ve değişen parçalar belirlenir.
- Motor ve şanzıman. Kaçak, ses, performans ve vites geçişleri değerlendirilir.
- Alt takım, fren ve lastikler. Aşınma, boşluk ve darbe izleri kontrol edilir.
- Elektronik sistemler. Arıza kayıtları cihazla taranır.
- İç donanım ve yol testi. Paketin içeriğine göre değişir.
Paketlerin kapsamı işletmeden işletmeye farklıdır. Hangi kontrollerin dahil olduğunu randevu almadan önce sor.
Ekspertiz zorunlu mu?
İkinci el araç ticaretini düzenleyen yönetmeliğe göre, bu işi ticari olarak yapan işletmeler belirli bir yaşın ve kilometrenin altındaki araçları satarken satıştan kısa süre önce alınmış bir ekspertiz raporu sunmak zorundadır. Yaş ve kilometre sınırları ile sürenin güncel hâli için Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı metne bakmak gerekir.
Bireylerin kendi araçlarını birbirine sattığı işlemlerde böyle bir zorunluluk yoktur. Yine de rapor almak iki tarafın da yararınadır.
Satıcı için faydası
Aracının durumunu sen de net görürsün; beklentini buna göre kurarsın. Alıcının “acaba” sorularını rapor yanıtlar, pazarlık somut bulgular üzerinden yürür. Kusurlu araçlarda rapor, dürüst anlatımın en güçlü desteğidir.
Alıcı için faydası
Gözle görülemeyen boya ve onarımları, mekanik sorunların işaretlerini ve elektronik arıza kayıtlarını satın almadan önce öğrenirsin. Raporu hasar kaydı sorgusuyla birlikte değerlendirmek en sağlıklı tabloyu verir.
İşletme seçerken
- TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olup olmadığını sor.
- Alıcıysan işletmeyi mümkünse kendin seç; satıcının yönlendirdiği tek adrese bağlı kalma.
- Sonucun yazılı ve imzalı bir raporla verilmesini iste.
- Ücreti kimin ödeyeceğini ve satış gerçekleşmezse ne olacağını önceden konuş. Yaygın uygulamada ücreti alıcı karşılar; taraflar farklı anlaşabilir.
Sık sorulanlar
Ekspertiz raporu ne kadar süre geçerlidir?+
Rapor, yapıldığı andaki durumu gösterir; araç kullanıldıkça güncelliğini yitirir. Zorunlu olduğu durumlarda yönetmelik raporun satıştan kısa süre önce alınmasını şart koşar.
Ekspertiz her arızayı ortaya çıkarır mı?+
Hayır. Ekspertiz kapsamlı bir kontroldür ama sökmeden yapılan bir incelemedir; ara sıra ortaya çıkan ya da henüz belirti vermeyen arızaları göremeyebilir.
Ekspertiz ücretini kim öder?+
Taraflar aralarında kararlaştırır. Yaygın uygulamada ücreti alıcı öder.
İlgili rehberler
Resmî kaynaklar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık değildir. Resmî koşullar, harç ve ücretler değişebilir. İşlemden önce noterden veya ilgili kurumdan güncel bilgiyi teyit et.